Plantage Zorg en Hoop

♦ Bureau voor architectuur- en cultuurhistorisch onderzoek ♦

Bureau ABK

Kleuronderzoek, kleurontwerp en kleuradvies

ABK is een zusterbedrijf van Bureau Plantage Zorg en Hoop en wordt geleid door Olga van der Klooster. Zij is architectuurhistoricus, verricht kleurhistorisch onderzoek en adviseert bij de kleurreconstructie van historische stijlkamers, historische in- en exterieurs.

Het vak tot kleurenonderzoeker leerde zij tijdens haar postdoctorale opleiding bij International Centre for the Conservation and Restoration of Cultural Property (ICCROM) in Rome. In het kader van deze studie onderzocht ze de kleurige afwerkingslagen op oude gebouwen in deze stad. Ook het microscopisch onderzoeken van verfmonsters maakte deel uit van deze opleiding.  

Tijdens haar stage bij het toenmalige Laboratorium voor het Onderzoek van Objecten van Kunsten en Wetenschap in Amsterdam (het latere ICN) bestudeerde zij verftechnieken ter voorbereiding op de restauratie van schilderijen door derden. Zij werd onder meer begeleid door dr. Ernst van de Wetering en de chemisch kleurspecialist Matthijs de Keijzer.

Olga is specialist in het maken van digitale kleurontwerpen, doorgaans gebaseerd op kleurhistorisch onderzoek. De kleuradviezen betreffen afzonderlijke monumenten, maar ook historische straatwanden en stadsdelen. Wanneer oude verflagen ontbreken worden alternatieve kleurontwerpen gemaakt die de architectonische kwaliteit en stijl recht doen.

Voor de historische ‘Kleurenwaaier van Dordrecht‘ maakte zij kleurstalen op basis van uit de historische Dordse archieven afkomstige verfrecepten. Voor de stad Leiden ontwierp zij de Leidse kleurenkaart met 50 historische kleuren. De kleuren zijn gebaseerd op de resultaten van kleurhistorisch onderzoek in deze stad. De kaart is opgenomen in haar boek ‘Van Leidse schilders Mette grote Quast, Historische buitenkleuren in de Sleutelstad’ dat zij in opdracht van de gemeente Leiden schreef.  

Opdrachtgevers

Belangrijke opdrachtgevers zijn de rijksgebouwendienst, Ministerie van Cultuur Aruba, architectenbureaus, instanties voor ruimtelijke ordening en stedenbouw, woningbouwverenigingen, studentenhuisvesting, gebouw- en onderhoudsdiensten, projectontwikkelaars, particulieren, makelaars en gemeentelijke monumentenbureaus. Sinds 1988 heeft Olga zo’n 400 kleurprojecten in onder meer Amsterdam, Leiden, Bergen, Delft, Rotterdam, Haarlem, Hilversum, Zwolle, Paramaribo, Aruba, Saba en St. Eustatius uitgevoerd.

Projecten

Een belangrijk kleuronderzoeksproject was het gehele winkelcentrum Catharijnesteeg in Leiden. Dit winkelcentrum in het zogeheten Stadsgehoorzaalblok is verweven met de monumentale bebouwing aan de Aalmarkt, de Mandenmakerssteeg en de Breestraat. ABK onderzocht alle monumentale gebouwen (20), adviseerde, ontwierp en begeleidde de schilderwerkzaamheden. Dit alles in nauw overleg met architectenbureau Rijnboutt in Amsterdam.

Revitalisering van San Nicolas is een belangrijk speerpunt van de Arubaanse overheid. De stad beleefde zijn bloeiperiode in de jaren veertig en vijftig van de 20ste eeuw. Winkels en woningen verrezen in de toen populaire (neo) art decoarchitectuur. Door sluiting van de olieraffinaderij Lago in 1985 raakte San Nicolas steeds verder in verval. De architectuurpareltjes staan er nog steeds, maar ze zijn in slechte tot zeer slechte staat. Olga maakt digitale kleurontwerpen voor deze gebouwen. Met het kleurenplan beoogt van der Klooster een verbeterd leefklimaat voor de bewoners en de bevordering van toerisme. Een dergelijk project bleek ook in Miami zeer succesvol.

Olga verricht ook onderzoek naar het kleurgebruik in de Caraïbische en Surinaamse architectuur. Haar artikel ‘Kleur! over de betekenis en het gebruik van kleur op Curaçaose landhuizen’, is opgenomen in: ‘Kas di Shon, Plantagehuizen op Curaçao, vroeger en nu’. 

ABK in de Janskerk Haarlem

Het kleuronderzoek

Dit wordt ter plaatse met behulp van een scalpelmesje uitgevoerd. Er worden verfmonsters genomen om met een stereomicroscoop de laagopbouw te bekijken. Na aanvullend architectuurhistorisch onderzoek, worden een kleurontwerp en een kleuradvies opgesteld. Om voorafgaand aan het schilderwerk een indruk van het resultaat te krijgen, kan een digitale kleurenimpressie worden gemaakt.

Het schilderwerk wordt door de eigenaar of opdrachtgever zelf aan schildersbedrijven uitbesteed. Het schilderwerk kan indien gewenst tot het eind toe zorgvuldig door ABK worden begeleid.

Het vergulden en polychromeren van gevelstenen en het uitvoeren van schilderkunstige en decoratieve details in historische interieurs voert Olga zelf uit. Het kleurenpalet stelt ze handmatig samen.

In haar boek ‘Van Leidse schilders Mette groote Quast’ dat zij in opdracht van de gemeente Leiden schreef laat ze de lezer kennismaken met het traditionele schildersambacht, marmer- en houttechnieken, traditionele pigmenten en kleurstoffen en met de functie van kleur in de architectuur. Voor dit boek stelde zij een kleurenwaaier samen. De kleuren zijn het resultaat van haar kleurhistorisch onderzoek in Leiden. Ook geschilderde stadsgezichten vormden een uitgangspunt. Daarnaast inventariseerde Olga alle pigmenten van het zogeheten ‘Kastje van Hafkenscheid’; het oudste in Nederland nog bestaande ladenkastje met alle gangbare pigmenten en bindmiddelen van de Amsterdamse verfhandelaar uit het begin van de 19de eeuw.

Kleurtrapje op het kozijn van Papengracht 6 in Leiden.
Links is boven en dan gaat het trapje door de verflagen de diepte in tot aan de drager.

Onderstaande foto

Ontwerp digitaal kleurenplan Binnenwatersloot nrs. 1-37 in Delft in opdracht van Delft Design. Klik op foto voor het nieuwe kleurenplan.
Beeldvoorbereiding foto ‘Fonts and Files’, digitaal kleurontwerp en kleurprojectie Olga van der Klooster

Verfmonster waarin een oorspronkelijke marmerimitatie te zien is. Lambrisering in de kleine zaal van het Concertgebouw Amsterdam.

Reconstructie van de bies (links) oorspronkelijk aangebracht als decoratie van deuropeningen, lambriseringen en kolommen van de Stadsschouwburg in Haarlem. Deze oorspronkelijke wandafwerking is nu verscholen onder dikke verflagen.

Pin It on Pinterest